Leśne gleby „oddychają” metanem coraz intensywniej. Czy to szansa na ratunek dla klimatu?

Leśne gleby pochłaniają więcej metanu, niż sądzono, dając czas na działania klimatyczne

Getynga/Warszawa – Najnowsze badania naukowe pokazują, że gleby leśne odgrywają znacznie większą rolę w łagodzeniu zmian klimatu, niż nam się wydawało. Długoterminowe obserwacje prowadzone w południowo-wschodnich Niemczech ujawniły, że lasy aktywnie pochłaniają metan z atmosfery, a proces ten z każdym rokiem staje się coraz intensywniejszy. Choć to zjawisko nie rozwiąże globalnego problemu zmian klimatycznych, daje nam cenne okno czasowe na opracowanie i wdrożenie skutecznych strategii redukcji emisji gazów cieplarnianych.

Naukowcy obserwują wzrost absorpcji metanu

Zespół badaczy z Uniwersytetu w Getyndze od blisko 25 lat monitoruje bilans metanu na 13 leśnych powierzchniach badawczych. Ich analizy wykazały, że gleby leśne zwiększają tempo pochłaniania tego silnego gazu cieplarnianego średnio o 3 procent rocznie. Ten stały wzrost absorpcji, obserwowany niezależnie od warunków hydrologicznych (zarówno w okresach suchych, jak i wilgotnych) oraz postępującego ocieplenia klimatu, podważa dotychczasowe modele zakładające stopniowy spadek zdolności gleb do sekwestracji metanu w obliczu zmian klimatycznych.

Badacze sugerują, że kluczowym czynnikiem może być struktura gleby, która pod wpływem cieplejszych i bardziej suchych warunków staje się bardziej przepuszczalna dla powietrza. Umożliwia to szybsze przemieszczanie się metanu w głąb profilu glebowego, gdzie jest on następnie konsumowany przez mikroorganizmy. Proces ten jest możliwy dzięki obecności tlenu, który również efektywniej dociera do gleby dzięki większej liczbie napowietrzonych porów. W cieplejszych warunkach metabolizm glebowych mikroorganizmów przyspiesza, co pozwala im na efektywniejsze przetwarzanie coraz większych ilości metanu.

Implikacje dla walki ze zmianami klimatu

Eksperci podkreślają, że zdolność gleb leśnych do pochłaniania metanu stanowi istotny bufor dla atmosfery, znacząco redukując ilość tego gazu cieplarnianego trafiającego do obiegu. Choć nie jest to panaceum na kryzys klimatyczny, zjawisko to pozwala zyskać na czasie, dając społeczeństwu i przemysłowi możliwość opracowania i wdrożenia długoterminowych rozwiązań ograniczających emisje.

Jednocześnie naukowcy zwracają uwagę na wrażliwość tego procesu na zakłócenia. Intensywna eksploatacja lasów, na przykład w wyniku plagi korników czy masowego wyrębu drzew, negatywnie wpływa na zdolność gleby do pochłaniania metanu. Ciężki sprzęt używany podczas wycinki może zagęszczać glebę, zamykając pory niezbędne do migracji metanu i tlenu, co w efekcie ogranicza jego absorpcję.

Analiza branżowa i wpływ na ubezpieczenia

Odkrycia te mają istotne implikacje dla sektora ubezpieczeniowego, szczególnie w kontekście ubezpieczeń majątkowych i rolnych oraz produktów związanych z ochroną środowiska i klimatu.

• Ubezpieczenia rolne i leśne: Zrozumienie roli gleb w sekwestracji gazów cieplarnianych może wpłynąć na rozwój nowych produktów ubezpieczeniowych, które nagradzają lub chronią właścicieli lasów i gruntów rolnych za praktyki proekologiczne. Ubezpieczyciele mogą zacząć uwzględniać w ocenie ryzyka i taryfikacji wpływ zarządzania gruntami na ich zdolność do pochłaniania metanu.
• Ryzyko klimatyczne: Wzrost zdolności gleb do pochłaniania metanu może być postrzegany jako czynnik łagodzący niektóre ryzyka klimatyczne, jednak nie eliminuje on potrzeby ubezpieczeń od zdarzeń ekstremalnych, takich jak susze czy powodzie, które mogą negatywnie wpływać na ekosystemy leśne i ich funkcje.
• Ubezpieczenia zielonych inwestycji: Firmy inwestujące w projekty związane z ochroną środowiska, w tym w zalesianie czy zrównoważone zarządzanie lasami, mogą znaleźć nowe możliwości w zakresie ubezpieczeń chroniących wartość tych inwestycji i ich pozytywny wpływ na klimat.
• Taryfikacja ryzyka: W dłuższej perspektywie, dokładniejsze modele oceny wpływu zmian klimatycznych na środowisko, uwzględniające takie zjawiska jak zwiększona absorpcja metanu przez gleby, mogą prowadzić do bardziej precyzyjnej taryfikacji ryzyka dla różnych sektorów gospodarki.

Wpływ na klientów ubezpieczeniowych

Dla indywidualnych klientów i przedsiębiorstw, wyniki badań oznaczają potencjalne zmiany w podejściu do ubezpieczeń związanych ze środowiskiem:

• Polisy z premią za ekologię: W przyszłości możemy zobaczyć polisy, które oferują niższe składki lub dodatkowe korzyści dla właścicieli nieruchomości lub gruntów, którzy stosują metody zarządzania zgodne z zasadami ochrony środowiska i przyczyniają się do zwiększenia zdolności gleby do pochłaniania metanu.
• Zwiększona świadomość ryzyka: Klienci mogą stać się bardziej świadomi wpływu swoich działań na środowisko i jego konsekwencji, co może skłonić ich do poszukiwania ubezpieczeń, które odzwierciedlają ten aspekt.
• Nowe produkty ubezpieczeniowe: Ubezpieczyciele mogą wprowadzić nowe produkty skierowane do sektora leśnego i rolnego, które uwzględniają wartość usług ekosystemowych, takich jak sekwestracja węgla i metanu.
• Zalecenia: Właściciele lasów i gruntów rolnych powinni monitorować rozwój sytuacji w zakresie regulacji i ofert ubezpieczeniowych, a także rozważyć konsultacje z doradcami ubezpieczeniowymi w celu dostosowania swoich polis do zmieniających się warunków i potencjalnych korzyści wynikających z proekologicznych praktyk. Warto również śledzić informacje dotyczące wpływu zarządzania lasami na ich zdolność do pochłaniania gazów cieplarnianych, co może mieć znaczenie przy wyborze ubezpieczyciela i rodzaju polisy.